Brass gate valve – Hiểu đúng từ thuật ngữ đến ứng dụng

1. Brass gate valve là gì

Brass gate valve là tên gọi tiếng Anh của van cổng thân đồng thau. Tên gọi này được hình thành từ hai thành phần kỹ thuật:

• Brass: Là chỉ vật liệu đồng thau
• Gate valve: Là van cổng dùng để đóng/mở dòng chảy bằng cách van di chuyển lên – xuống

Theo tài liệu kỹ thuật, brass gate valve là loại van ON/OFF, không dùng để điều tiết và phù hợp cho các hệ thống nước sạch, cấp nước tòa nhà và trong hệ thống HVAC

2. Tên gọi khác của brass gate valve là gì

Do khác biệt về ngôn ngữ, tiêu chuẩn và thói quen thị trường, brass gate valve còn được gọi bằng nhiều tên khác nhau.

2.1 Tên gọi khác của brass gate vale trong tiếng anh

Catalog của các hãng châu Âu, Nhật và Mỹ, brass gate valve có thể xuất hiện dưới các tên sau:

• Brass Body Gate Valve: Nhấn mạnh phần thân van bằng đồng thau
• Threaded/Screwed Brass Gate Valve: Nhấn mạnh kiểu kết nối ren
• Forged Brass Gate Valve: Nhấn mạnh công nghệ rèn thân van

2.2 Tên gọi khác của brass gate valve trong tiếng việt

Tại thị trường Việt Nam, brass gate valve thường được gọi là:

• Van cửa đồng: Các gọi quen thuộc trong mua bán
• Van cổng đồng: Cách gọi đúng theo thuật ngữ kỹ thuật
• Van cồng đồng thau: Cách gọi nhấn mạnh vào vật liệu
• Van cửa đồng ren: Nhấn mạnh vào kiểu kết nối

Vì vậy, khi tra cứu tài liệu, người dùng có thể hiểu: Brass gate valve = van cổng đồng = van cửa đồng

3. Mác vật liệu của brass gate valve là gì

Vật liệu thân van của brass gate valve thường là đồng thau rèn, được tiêu chuẩn hóa theo các hệ tiêu chuẩn quốc tế khác nhau. Các mác vật liệu phổ biến gồm:

• CW617N: Tiêu chuẩn châu Âu (EN)
• C3771: Tiêu chuẩn Nhật Bản (JIS)
• C37700: Tiêu chuẩn Mỹ (ASTM/UNS)

Do đó, CW617N ~ C3771 ~ ASTM brass thực chất là các cách gọi khác nhau của cùng một nhóm vật liệu đồng thau dùng cho brass gate valve

4. Bộ phận của brass gate vale trong tiếng anh

Brass gate valve tiêu chuẩn được cấu thành từ nhiều bộ phận khác nhau, mỗi bộ phận đảm nhiệm một chức năng riêng nhưng phối hợp chặt chẽ để đảm bảo van đóng/mở nhẹ, kín và ổn định trong quá trình vận hành

4.1 Body brass gate vale – Thân van

Body là bộ phận chính của brass gate valve, có nhiệm vụ chịu áp lực dòng chảy, tạo khoang dẫn lưu chất và cố định toàn bộ các chi tiết bên trong. Thân van cổng bằng đồng thau giúp van chống ăn mòn tốt trong môi trường nước sạch và dễ gia công ren kết nối

4.2 Gate/Wedge – Cánh van

Gate (còn gọi là wedge) là bộ phận trực tiếp đóng hoặc mở dòng chảy, thường được làm bằng đồng brass hoặc brass phủ cao su để tăng độ kín. Khi vận hành, cánh van di chuyển theo phương thẳng đứng, rút hoàn toàn khỏi dòng chảy khi mở và ép chặt xuống ghế van khi đóng để tạo độ kín cao

Trong một số catalog, bộ phận này có thể được gọi là Disc, nhưng với gate valve, thuật ngữ đúng là Gate hoặc Wedge

4.3 Stem brass gate valve – Trục van

Stem là trục van có nhiệm vụ truyền chuyển động từ tay quay xuống cánh van, thường được chế tạo bằng brass hoặc inox nhằm tăng độ bền và khả năng chống mài mòn. Tùy thiết kế, brass gate valve có thể sử dụng trục nổi (rising stem) hoặc trục chìm (non-rising stem), ảnh hưởng đến khả năng quan sát trạng thái đóng/mở của van

4.4 Bonnet brass gate vale – Nắp van

Bonnet dịch sang kiến thức kỹ thuật là nắp van thường được làm bằng brass, kết nối với thân van bằng kiểu ren hoặc vặn. Nắp van có vai trò bao kín khoang làm việc của trục và cánh van, đồng thời cho phép tháo rời để bảo trì hoặc thay thế các chi tiết bên trong khi cần thiết

4.5 Packing Gland – Gioăng và bộ siết làm kín

Packing là gioăng và gland bộ siết làm kín trục sử dụng các vật liệu như PTFE, giúp làm kín vị trí trục van đi xuyên qua nắp van. Bộ phận này ngăn ngừa rò rỉ lưu chất ra ngoài trong suốt quá trình vận hành và có thể được siết lại khi cần để duy trì độ kín

4.6 Handwheel – Tay quay vận hành

Handwheel là phần tay quay vận hành thường được chế tạo từ gang, nhôm hoặc thép, cho phép người vận hành mở hoặc đóng brass gate valve bằng tay một cách từ từ và ổn định. Kiểu tay quay phù hợp với đặc tính đóng/mở chậm của van cổng, giúp giảm lực tác động và hạn chế sốc áp trong hệ thống