Đại lý
Valve
Nước
Hơi
Tay gạt
Tay vặnChưa có sản phẩm trong giỏ hàng.
Valve
Van 3 ngã điều khiển bằng điện – Hiểu đúng bản chất
Khi nào hệ thống đường ống thực sự cần sử dụng van 3 ngã điều khiển bằng điện? Việc hiểu rõ các điều kiện kỹ thuật ngay từ đầu sẽ giúp người dùng lựa chọn đúng loại van và tránh những sai sót không đáng có trong quá trình vận hành
1. Van 3 ngã điều khiển bằng điện là gì
Van 3 ngã điều khiển bằng điện là cách gọi phổ biến của người sử dụng và thợ thi công khi nhắc đến loại van có khả năng điều hướng dòng chảy tự động tại ba nhánh đường ống. Nếu tách theo đúng bản chất kỹ thuật, van 3 ngã điều khiển bằng điện được hiểu dựa trên 2 yếu tố chính:
- Cấu trúc van – Van 3 ngã :Là loại van có ba cửa kết nối, cho phép chuyển hướng, chia hoặc trộn dòng chảy tại một điểm giao của ba nhánh ống
- Kiểu vận hành – Điều khiển bằng điện: Van không vận hành bằng tay, mà sử dụng bộ truyền động điện để đóng/mở hoặc xoay bi van thông qua tín hiệu điện từ công tắc, tủ điều khiển hoặc hệ thống tự động hóa
2. Van 3 ngã điều khiển bằng điện thuộc chủng loại van nào
Trong thực tế, van 3 ngã điều khiển bằng điện là van bi 3 ngã điều khiển điện. Đây không phải là cách gọi mang tính thương mại, mà xuất phát trực tiếp từ bản chất cấu tạo và nguyên lý làm việc của van.
Lý do là bởi bi van cho phép gia công các rãnh dẫn dòng bên trong dưới dạng chữ L hoặc chữ T. Nhờ cấu trúc này, bi van có thể xoay để:
- Chuyển hướng dòng chảy từ nhánh này sang nhánh khác
- Chia dòng hoặc trộn dòng tại cùng một điểm giao
Quan trọng hơn, kết cấu của van bi rất phù hợp để gắn bộ truyền động điện. Khi nhận tín hiệu điện, thiết bị điện tuyến chỉ cần tạo chuyển động xoay một góc xác định (thường là 90° hoặc 180°) để đưa bi van về đúng vị trí làm việc
Điều này giúp quá trình đóng/mở và chuyển hướng dòng diễn ra nhanh, chính xác và ổn định, ngay cả khi vận hành với tần suất cao
3. Khi nào cần van 3 ngã điều khiển bằng điện theo vật liệu
Vật liệu thân van quyết định mức độ chịu tải, độ bền và khả năng tương thích với môi trường làm việc
- Van 3 ngã điều khiển điện thân inox phù hợp với:
- Hệ thống làm việc với chu kỳ đóng/mở lớn, cần duy trì độ kín ổn định theo thời gian
- Đường ống có dao động áp suất, yêu cầu thân van không bị giãn hoặc mỏi vật liệu
- Môi trường có hóa chất, nước sạch, thực phẩm hoặc dược phẩm, nơi vật liệu cần vừa bền cơ học vừa an toàn
- Van 3 ngã điều khiển điện thân inox vi sinh
- Dòng lưu chất không được phép tồn dư hoặc nhiễm bẩn chéo
- Hệ thống cần CIP/SIP (rửa và tiệt trùng tại chỗ)
- Yêu cầu bề mặt trong van nhẵn, hạn chế bám cặn và vi sinh vật
- Van 3 ngã điều khiển bằng điện thân nhựa: Được lựa chọn không phải vì giá rẻ, mà vì tính tương thích vật liệu với mối trường đặc thù khi:
- Lưu chất có tính ăn mòn cao nhưng nhiệt độ thấp
- Hệ thống yêu cầu chống phản ứng hóa học giữa van và lưu chất
- Áp lực làm việc vừa phải, không có dao động lớn
4. Khi nào cần van bi 3 ngã điều khiển điện theo nguồn điện áp
Nếu vật liệu quyết định “van chịu được gì”, thì nguồn điện áp quyết định cách van 3 ngã điều khiển điện làm việc trong hệ thống
4.1 Van 3 ngã điều khiển điện 24V
Van 3 ngã điều khiển điện 24V: Do điện áp thấp, dòng van này gần như không gây nguy cơ chập cháy, phù hợp cho các hệ thống vận hành liên tục hoặc đặt trong môi trường ẩm, kín. Loại điện áp này phù hợp khi:
- Hệ thống có tủ điều khiển, PLC, cảm biến
- Yêu cầu mức độ an toàn cao cho người vận hành
- Cần vận hành ổn định, ít sinh nhiệt
Nhờ đặc tính điện áp thấp, van 3 ngã điện 24V được đánh giá là nhẹ, bền và an toàn, đặc biệt phù hợp cho các hệ thống tự động hóa hiện đại
4.2 Van 3 ngã điều khiển bằng điện 220V
Van 3 ngã điều khiển bằng điện 220V: Dòng phổ biến nhất trên thị trường Việt Nam hiện nay, do sử dụng trực tiếp nguồn điện dân dụng và công nghiệp thông dụng. Dòng van này thường được lựa chọn khi:
- Hệ thống không yêu cầu PLC phức tạp
- Cần lắp đặt nhanh, dễ đấu điện
- Nguồn 220V sẵn có tại công trình
Với ưu điểm dễ sử dụng, dễ thay thế và chi phí hợp lý, van 3 ngã điện 220V phù hợp cho nhiều hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước và các ứng dụng công nghiệp phổ thông
4.3 Van 3 ngã điều khiển điện 380V
Van 3 ngã điều khiển điện 380V: Thường ít gặp trong các hệ thống thông thường, mà chủ yếu xuất hiện trong các công trình quy mô lớn, nơi đã có sẵn nguồn điện 3 pha. Dòng điện áp này thường được sử dụng trong:
- Các hệ thống công nghiệp nặng
- Trạm bơm công suất lớn
- Hệ thống đặc thù như đập thủy điện, nhà máy điện, khu công nghiệp lớn
Do đặc thù điện áp cao và yêu cầu kỹ thuật khắt khe, van 3 ngã điều khiển điện 380V thường chỉ được lựa chọn khi thật sự cần thiết, và có hệ thống điện – an toàn phù hợp đi kèm
5. Vì sao van 3 ngã điều khiển bằng đồng ít phổ biến
Van 3 ngã điều khiển bằng điện rất hiếm khi được chế tạo bằng vật liệu đồng, dù đồng là vật liệu phổ biến với nhiều loại van tay gạt hoặc tay vặn. Nguyên nhân không nằm ở giá thành, mà xuất phát từ đặc thù cấu tạo và điều kiện vận hành của van 3 ngã điều khiển điện. Dưới đây là 2 nguyên phân phổ biến:
- Kết cấu bi của van bi 3 ngã điều khiển điện yêu cầu thân van có độ cứng và độ ổn định cao:
- Van 3 ngã có bi van được gia công dạng chữ L hoặc chữ T, khi vận hành sẽ chịu lực xoắn lặp lại từ bộ điều khiển điện
- Khi kích thước van tăng hoặc khi van vận hành với tần suất cao, thân van có thể xảy ra hiện tượng mỏi vật liệu hoặc biến dạng nhẹ theo thời gian, từ đó ảnh hưởng đến độ kín và tuổi thọ làm việc của van
- Vật liệu đồng không tối ưu để làm kết cấu chịu lực cho bộ điều khiển điện:
- Bộ truyền động điện tạo ra mô-men xoắn tương đối lớn và tác động trực tiếp lên cổ van và thân van 3 ngã điện
- Trong khi inox hoặc nhựa kỹ thuật có khả năng chịu tải cơ học và giữ ổn định kết cấu tốt hơn, đồng lại kém hiệu quả hơn trong vai trò giá đỡ và truyền lực cho actuator điện, đặc biệt trong các hệ thống vận hành tự động lâu dài
6. Kiểu kết nối của van 3 ngã điều khiển bằng điện
Van 3 ngã điều khiển bằng điện được thiết kế với các kiểu kết nối phổ biến sau:
- Kết nối ren: Sử dụng cho các van 3 ngã điều khiển điện có kích thước nhỏ đến trung bình, phổ biến trong dải DN15 ~ DN50. Ưu điểm của kiểu kết nối này là lắp đặt nhanh, dễ thay thế và không yêu cầu không gian lớn.
- Kết nối mặt bích: Áp dụng cho các van 3 ngã điều khiển bằng điện có kích thước lớn hoặc làm việc trong hệ thống áp suất cao. Kiểu kết nối này giúp van được cố định chắc chắn, hạn chế rung lắc khi bộ điều khiển điện vận hành.
- Kết nối clamp: Đối với các dòng van 3 ngã điều khiển điện inox vi sinh, kết nối clamp là lựa chọn phổ biến nhờ khả năng tháo lắp nhanh và vệ sinh dễ dàng. Kiểu kết nối này đặc biệt phù hợp với các hệ thống yêu cầu tiêu chuẩn vệ sinh cao
- Kết nối dán keo: Với các dòng van bi 3 ngã điều khiển điện thân nhựa (PVC, uPVC), kết nối dán keo thường được sử dụng trong các hệ thống xử lý nước hoặc hóa chất nhẹ. Kiểu kết nối này tạo liên kết cố định, gọn nhẹ và hạn chế rò rỉ khi làm việc trong điều kiện áp lực vừa phải
7. Kết luận
Van 3 ngã điều khiển bằng điện là giải pháp phù hợp cho các hệ thống đường ống cần điều hướng dòng chảy tự động, yêu cầu độ chính xác cao và tính ổn định lâu dài. Khi được lựa chọn đúng chủng loại van bi, đúng vật liệu thân van, đúng nguồn điện áp và kiểu kết nối, van không chỉ đáp ứng yêu cầu vận hành mà còn giúp hệ thống hoạt động đồng bộ và bền bỉ theo thời gian
Tuy nhiên, trong những hệ thống đã có sẵn nguồn khí nén ổn định, hoặc yêu cầu tốc độ đóng/mở nhanh, môi trường làm việc liên tục, người dùng hoàn toàn có thể cân nhắc van 3 ngã điều khiển khí nén như một giải pháp thay thế hợp lý
Chúng tôi - tác giả MHV của VanMinhHoa.com, là nhóm tác giả thực hiện các bài viết chia sẻ. Dựa trên kiến thức thực tế có được từ nhà máy, kiến thức liên quan đến ngành valve (van) các tiêu chuẩn về ống và valve, kiến thức vật liệu chế tạo van,... Tác giả chia sẻ kiến thức chuyên môn chuyên sâu tới người dùng và độc giả
