Nước

Bạn cần chọn đúng loại van nước cho hệ thống, đảm bảo an toàn và tiết kiệm chi phí? Dưới đây là hướng dẫn chi tiết và phân tích đầy đủ về: Cách chọn, tiêu chuẩn, vật liệu, bảo trì và các lỗi thường gặp – Dành riêng cho kỹ sư, kỹ thuật viên chuyên ngành và người mới chưa biết gì cũng hiểu dễ dàng

1. Van nước là gì

Van nước là thiết bị cơ khí quan trọng trong đường ống nước, dùng để đóng/mở hoặc điều chỉnh lưu lượng nước. Hiệu quả vận hành phụ thuộc vào cách lựa chọn van phù hợp với các loại nước, áp suất, nhiệt độ và tiêu chuẩn kỹ thuật của toàn hệ thống.

Các loại nước phổ biến dùng với van nước:

• Nước sạch

• Nước nóng

• Nước thải sinh hoạt

van nước là gì

Nguyên lý hoạt động của các loại van nước dựa trên chuyển động tròn (van bi, bướm), chuyển động tuyến tính (van cầu, van cổng) nhằm kiểm soát dòng chảy hiệu quả, bền bỉ theo thời gian.

2. Các loại van nước theo ứng dụng

Van nước đương nhiên là ứng dụng cho ngành nước hoặc các hệ thống liên quan tới nước, chi tiết về các ứng dụng khác nhau được các kỹ sư của chúng tôi tóm tắt cơ bản, gồm:

2.1 Van nước cho đường ống lớn

Van cổng là loại van thích hợp cho việc đóng/mở thẳng hoàn toàn, thường dùng ở đầu nguồn hoặc nhánh chính.

Loại van nước này có các ưu điểm là:

• Giá rẻ

• Chịu áp lực lớn

• Không cản trở dòng chảy

van nước cho đường ống lớn

Tuy nhiên, van cửa đồng Minh Hòa nói riêng và các dòng van cồng nói chung không phù hợp để điều tiết lưu lượng do tổn thất áp lớn khi mở một phần.

2.2 Van nước cho hệ thống điều tiết chính xác

Van cầu cho phép điều chỉnh lưu lượng mượt, độ kín cao, nhưng giá cao và gây sụt áp mạnh. Rất thích hợp cho hệ xử lý chiller, nước nóng, steam hoặc nơi cần điều chỉnh tỉ mỉ.

van nước cho hệ thống điều tiết chính xác

2.3 Van nước đóng mở nhanh, tương thích điều khiển tự động

Khi cần đóng mở van nước một cách nhanh chóng thì loại van tay gạt là dòng van phổ biến nhất. Van được dùng phổ biến cho gas, nước sạch và nước sinh hoạt nói chung. Điển hình nhất là dòng van bi Minh Hòa, trở nên phổ biến trên toàn quốc

van nước đóng mở nhanh tương thích điều khiển tự động

2.4 Van nước tiết kiệm chi phí và không gian lắp đặt

Khác với 2 loại van nước ở trên, trên các đường ống kích cỡ từ DN50 trở lên thì kích cỡ van và cấu trúc của van trở nên vô cùng quan trọng. Dòng van bướm dùng cho nước thải trở nên phù hợp hơn bởi

• Kích thước nhỏ gọn

• Trọng lượng van nhẹ

• Giá thành thấp

• Đặc biệt phù hợp với HVAC, nước lạnh và ứng dụng áp suất thấp

van nước tiết kiệm chi phí và không gian lắp đặt

2.5 Van nước cho F&B và dược phẩm

Với các van nước này vật liệu thường làm từ inox 316L, bề mặt Ra ≤ 0.4 µm, kết nối clamp, hỗ trợ CIP/SIP. Tuân thủ tiêu chuẩn 3A, ASME BPE, FDA nhằm đảm bảo vệ sinh cao nhất.

van nước cho f&b và dược phẩm

Van nước dùng cho dược phẩm và F&B được kỹ sư công nghệ thực phẩm và QC lựa chọn trong các nhà máy chuẩn GMP.

3. Hướng dẫn chọn van nước

Theo nhóm người làm việc về các loại van nước khác nhau mà cách chọn lựa có thể khác nhau cơ bản như:

• Các kỹ sư thường chọn các loại van nước theo chức năng, tiêu chí kỹ thuật, đặc tính cơ học và yêu cầu kỹ thuật

• Người sử dụng có thể chọn van nước giá rẻ hoặc van cao cấp hoặc theo tiêu chí về giá, hoặc là tiêu chí về chất lượng.

Song, để đảm bảo độ bền và độ kín cho hệ thống, lựa chọn van nước cần dựa vào và yếu tố kỹ thuật

3.1 Chọn van nước theo đường kính danh nghĩa DN và áp suất

Chọn kích cỡ DN của van phù hợp với thiết kế và lưu lượng yêu cầu là điều bắt buộc, nếu lựa chọn sai kích cỡ van nước thì đương nhiên chúng ta không thể lắp đặt trực tiếp lên hệ thống. Ngoài ra các yếu tố dưới đây cũng là điều bắt buộc phải chọn đúng

• Áp suất định mức của van: Cần biết đơn vị đo áp suất dùng tiêu chuẩn gì và áp suất van nước cần cao hơn áp suất của hệ thống

• Phạm vi nhiệt độ giới hạn của van phải cao hơn phạm vi nhiệt độ môi trường và nhiệt độ của nước

chọn van nước theo đường kính danh nghĩa và áp suất

3.2 Chọn chất liệu cơ bản & lớp phủ chống ăn mòn

Lựa chọn vật liệu như gang, inox, PVC, A105, WCB,… của các van nước cần cân nhắc tới các yếu tố như

• Môi trường ăn mòn

• Nhiệt độ làm việc và độ pH

• Áp suất của nước có trong hệ thống

chọn vật liệu van nước có lớp phủ chống ăn mòn

4. Tiêu chuẩn và chứng chỉ của van nước

Van nước dùng cho công nghiệp và cả dân dụng phải tuân thủ kiểm tra rò rỉ và thủy lực trước khi đưa vào sử dụng:

4.1 Các tiêu chuẩn thử van nước phổ biến

Các nhà sản xuất van nước thường áp dụng các tiêu chuẩn van khác nhau để sản xuất và kiểm tra trước khi xuất xưởng, dưới đây là một số tiêu chuẩn thường dùng

• API 598 – kiểm tra kín & độ bền cơ học

• ISO 5208 – Cho môi chất hóa học, hơi

• EN 12266 – Tiêu chuẩn cho van châu Âu

• ASME B31.1/B31.3 – Yêu cầu về P&ID hệ thống

• Fire-safe API 607/6FA – Tiêu chuẩn áp dụng cho ứng dụng nguy hiểm

• PED/CE – Yêu cầu bắt buộc cho van xuất sang EU

các tiêu chuẩn thử van nước phổ biến

4.2 Kiểm tra van nước trước khi đưa vào sử dụng

Việc kiểm tra van trước khi lắp đặt là vô cùng quan trọng, đặc biệt là kiểm tra ngoại quan giúp nhận diện ngay các van nước có thể có khuyết tật hoặc lỗi – hỏng, các kiểm tra thường có

• Kiểm tra kích thước

• Kiêm tra ngoại quan

• Xem lại áp suất ghi trên thân van

• Đối chiếu vật liệu sản xuất và vật liệu ghi trên thân (nếu có)

• Kiểm tra kết cấu và vận hành thử

• Đối chiếu datasheet với đơn hàng.

• Lập ITP, checklist kiểm định, lưu hồ sơ mua sắm MRO.

kiểm tra van nước trước khi đi vào sử dụng

5. Bảo trì, thay thế linh kiện & xử lý sự cố van nước

Các kỹ sư bảo trì cần nắm rõ quy trình xử lý sự cố và lập checklist PM định kỳ cho các loại van nước, bao gồm 2 nội dung chính là bảo trì và xử lý lỗi

5.1 Bảo trì định kỳ van nước

Việc bảo trì van nước thường xuyên giúp người dùng kiểm tra được tính ổn định của hệ thống, phát hiện sớm các lỗi phát sinh và từ đó có thể thay thế các bộ phận hư hỏng, giảm thiệt hại cho toàn hệ thống. Các nội dung thường có trong bảo trì van nước

• Vệ sinh trong và ngoài van

• Bôi trơn các khớp chuyển động

• Thay packing hoặc seat sau số chu kỳ vận hành nhất định

bảo trì định kỳ van nước